1. Mưa lũ – nguy cơ dịch bệnh “âm thầm”
Mùa mưa lũ là thời điểm môi trường sống bị xáo trộn: nước ngập, đất bùn, xác động vật, nguồn nước bị ô nhiễm — tất cả tạo điều kiện thuận lợi cho mầm bệnh (vi khuẩn, virus, ký sinh trùng) phát triển và truyền lan. Những loại bệnh dễ “bùng” sau mưa lũ gồm:
-
Bệnh đường tiêu hóa: tiêu chảy cấp, tả, lỵ, thương hàn, viêm gan A…
-
Bệnh hô hấp, cảm cúm, viêm đường hô hấp
-
Bệnh da liễu: nấm, viêm da, lở loét, lang ben, ghẻ lở
-
Bệnh truyền qua vector, nhất là sốt xuất huyết (do muỗi truyền)
-
Bệnh mắt: đau mắt đỏ, viêm kết mạc.
Vì vậy, việc chủ động phòng tránh – trước, trong và sau mưa lũ – là rất cần thiết để bảo vệ sức khỏe cá nhân và cộng đồng.
2. Các biện pháp phòng bệnh hiệu quả
Dưới đây là các nhóm giải pháp mà đơn vị bạn có thể triển khai truyền thông tới người dân:
2.1. Biện pháp vệ sinh cá nhân & gia đình
-
Rửa tay thường xuyên với xà phòng (hoặc dung dịch sát khuẩn) trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và khi tiếp xúc với vật ô nhiễm.
-
Sau khi tiếp xúc với bùn đất, nước lụt, nên rửa chân, tay và lau khô các kẽ kẽ ngón tay, kẽ chân.
-
Vệ sinh cá nhân hàng ngày, tắm rửa bằng nước sạch. Tránh tắm rửa, giặt giũ bằng nước lụt, nước ô nhiễm.
-
Giữ cho quần áo, chăn màn khô ráo; không mặc đồ ướt, đặc biệt khi trời trở lạnh.
2.2. Biện pháp với nguồn nước & thực phẩm
-
Ăn chín, uống sôi: đun sôi nước trước khi uống, tránh dùng nước chưa xử lý.
-
Thau rửa, khử trùng giếng, bể chứa, dụng cụ chứa nước, bình nước sau khi mưa lũ rút.
-
Nếu giếng hoặc nguồn nước bị ngập, cần lọc, khử trùng theo hướng dẫn cán bộ y tế trước khi sử dụng.
-
Tuyệt đối không dùng gia súc, gia cầm chết làm thực phẩm.
-
Quản lý chất thải, xác động vật: thu gom, chôn cất và xử lý đúng quy định (có thể dùng vôi bột hoặc hóa chất do ngành y tế hướng dẫn).
-
Đậy kín các dụng cụ chứa nước (lu, chum, bể, chậu …) để không cho muỗi vào đẻ trứng.
-
Loại bỏ vật dụng không dùng, chai lọ, lốp, vỏ dừa, góc nước đọng — nơi muỗi hay đẻ trứng.
-
Thả cá vào bể nước để ăn lăng quăng / bọ gậy.
-
Sử dụng màn khi ngủ, kể cả ban ngày nếu cần; mặc quần áo dài tay để hạn chế muỗi đốt.
-
Ứng dụng phun hóa chất diệt muỗi tại các khu vực có nguy cơ cao / ổ dịch.
2.4. Giữ ấm, hạn chế ướt mưa & đi vào vùng nước ô nhiễm
-
Khi đi ra ngoài mưa, nên mặc áo mưa, ủng cao su để tránh chân bị ngấm nước.
-
Tránh tiếp xúc vùng nước bẩn, nước đọng, bùn lầy — nếu không cần thiết.
-
Khi trời mưa lớn, tìm nơi trú ẩn an toàn, tránh đứng dưới cột điện, gốc cây, nơi có nguy cơ sạt lở.
2.5. Tiêm chủng & theo dõi sức khỏe
-
Tiêm vắc xin phòng bệnh khi có hướng dẫn (cúm, viêm gan A, các vắc xin sẵn có phù hợp).
-
Khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh (sốt, tiêu chảy, ho, mắt đỏ, da nổi mẩn…), cần đến cơ sở y tế để khám và điều trị kịp thời — không nên tự ý dùng thuốc.
-
Các đơn vị y tế cần giám sát, phát hiện sớm các ổ dịch; chuẩn bị sẵn hóa chất khử trùng, thuốc, vật tư y tế để ứng phó khi có dịch xảy ra.